Басты бет / Қызметтер / ҚР ҚК 366–368-баптары

ҚР ҚК 366–368-баптары

Сыбайлас жемқорлық қылмыстары

Пара алу, пара беру және делдалдық айыбы кезінде қорғау (ҚР ҚК 366–368-баптары) — қылмыс үстінде ұстаудың алғашқы сағаттарынан бастап сотта арандатуды даулауға дейін.

Қысқаша

Бап

ҚР ҚК 366, 367, 368-баптары

Санат

Қылмыстық істер

Жаза

мүлкі тәркіленіп және лауазым атқаруға өмір бойы тыйым салынып, 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру

Сатылар

тергеуге дейінгі тексеру · тергеу · сот · апелляция

01Нені білу маңызды

Немен қауіпті және не істеу керек

Сыбайлас жемқорлық істері әрдайым дерлік жедел экспериментпен басталады: қылмыс үстінде ұстау, белгіленген купюралар, аудио- және бейнетіркеу. Мұндай дәлелдемелердің теріске шығарылмайтындай көрінуі алдамшы — іс-шараларға санкция берудің заңдылығы, агенттің әрекеттері және арандату белгілері тексеріледі әрі дауланады.

Бұл санаттың ерекшелігі: жаза әрдайым дерлік мүлікті тәркілеуді және белгілі бір лауазымдарды атқаруға өмір бойы тыйым салуды қамтиды, ал тараптардың татуласуы қолданылмайды. Алғашқы сағаттарда адвокатсыз берілген айғақтардың бағасы барынша жоғары — ұстанымды алғашқы жауап алуға дейін құру керек.

Заң бойынша не қауіп төндіреді

Пара алу (366-бап) — пара сомасының 20–50 еселенген мөлшеріндегі айыппұлдан бас бостандығынан айыруға дейін: 1-бөлім бойынша 5 жылға дейін, 3-бөлім бойынша (қорқытып алу, адамдар тобы, ірі мөлшер) 7 жылдан 12 жылға дейін, 4-бөлім бойынша (аса ірі мөлшер, қылмыстық топ) 10 жылдан 15 жылға дейін.
Пара беру (367-бап) — пара сомасының 20–30 еселенген мөлшеріндегі айыппұлдан 4-бөлім бойынша 10 жылдан 15 жылға дейін бас бостандығынан айыруға дейін.
Парақорлыққа делдал болу (368-бап) — 1-бөлім бойынша 3 жылға дейін, 2-бөлім бойынша (бірнеше рет, қызметтік жағдай, қылмыстық топ) 6 жылға дейін.
Барлық құрамға — мүлікті тәркілеу және белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойы айыру.
Параның мөлшері (елеулі, ірі, аса ірі — шектері ҚР ҚК 3-бабында белгіленген) баптың бөлімін және мерзімді тікелей айқындайды.

Қорғау стратегиялары

Параны арандату. Жедел эксперименттің заңдылығын тексеремін: қасақаналық қызметкерлердің немесе олардың агенттерінің әрекетімен қалыптасса, алынған дәлелдемелер жарамсыз.
Берудің нысаны мен мақсатын даулау. Ақша мен қызметтік өкілеттіктер арасында байланыс жоқтығын дәлелдеймін: борышты қайтару, қызмет ақысын төлеу, жасалып қойған заңды әрекеттер үшін 2 АЕК-ке дейінгі сыйлық.
Дәлелдемелердің жарамдылығы. Аудио- және бейнежазбалар, қылмыс үстінде ұстау тәртібі, іс-шараларға санкция беру — әр құжат процестік бұзушылықтарға тексеріледі.
367-бапқа ескертпе бойынша босату. Пара қорқытып алынған не пара беру туралы ерікті түрде хабарланған жағдайда адам қылмыстық жауаптылықтан босатылады.

02Мен қалай көмектесемін

Әр сатыда қорғау

Қорғау тергеу органымен алғашқы байланыстан бастап құрылады: адвокат неғұрлым ерте кіріссе, сенім білдірушіде соғұрлым көп нұсқа қалады.

Ұстау кезінде

Шұғыл шығу, алғашқы жауап алуға қатысу, құқықтардың және ұстау тәртібінің сақталуын бақылау.

Тергеу сатысында

Тергеу әрекеттеріне қатысу, өтінішхаттар мәлімдеу, дәлелдемелермен және сараптамалармен жұмыс.

Сотта

Қорғау желісін құру, куәлардан жауап алу, жарыссөз, ұстанымды сот алдында негіздеу.

Үкімнен кейін

Апелляциялық және кассациялық шағымдар дайындау, шартты түрде мерзімінен бұрын босату бойынша сүйемелдеу.

03Тәжірибеден

Анонимді кейс

Жедел эксперименттен кейінгі пара беру айыбы

Жағдай

Кәсіпкер лауазымды адамға ақша беру кезінде қылмыс үстінде ұсталды. Елеулі мөлшерде пара беру тағылды (ҚР ҚК 367-бабының 2-бөлімі), 3 жылдан 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру қаупі болды.

Адвокаттың әрекеттері

Бастама мен табанды талаптар лауазымды адамнан шыққаны дәлелденді: хат алмасу мен келіссөз жазбалары қорқытып алуды растады. ҚР ҚК 367-бабына ескертпені қолдану туралы өтінішхат мәлімделді.

Нәтиже

Сенім білдірушіге қатысты іс тоқтатылды — параны қорқытып алуға байланысты жауаптылықтан босатылды.

04Жиі қойылатын сұрақтар

FAQ

Қазақстанда не пара саналады?

Пара — мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамға қызметтік өкілеттіктерін пайдалана отырып әрекет жасағаны немесе әрекетсіздігі үшін берілетін ақша, мүлік немесе мүліктік сипаттағы пайда (ҚР ҚК 366-бабы). Алдын ала уағдаластықсыз, жасалып қойған заңды әрекеттер үшін алғаш рет берілген құны 2 АЕК-ке дейінгі сыйлық қылмыс деп танылмайды.

Пара бергені үшін жауаптылықтан босата ма?

Иә. ҚР ҚК 367-бабына ескертпе бойынша пара беруші, егер одан пара қорқытып алынса не ол пара бергені туралы құқық қорғау органына ерікті түрде хабарласа, қылмыстық жауаптылықтан босатылады. Делдалға (ҚР ҚК 368-бабы) бұл ереже қолданылмайды.

Параны арандату дегеніміз не және оны қалай дәлелдейді?

Арандату — пара алуға немесе беруге қасақаналық адамның өзінде емес, қызметкерлердің немесе олардың агенттерінің әрекетімен қалыптасқанда. Келіссөз жазбалары, байланыстардың хронологиясы және жедел эксперименттің санкция беру материалдары арқылы дәлелденеді; арандату расталса, дәлелдемелер жарамсыз деп танылады.

Сыбайлас жемқорлық ісі бойынша жәбірленушімен татуласуға бола ма?

Жоқ, сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша тараптардың татуласуы қолданылмайды. Қорғау дәлелдемелерді, саралауды және пара мөлшерін даулауға, ал ҚР ҚК 367-бабы бойынша — жауаптылықтан босату туралы ескертпеге негізделеді.

Пара алғаны үшін ең төменгі жаза қандай?

ҚР ҚК 366-бабының 1-бөлімі бойынша сот бас бостандығынан айырудың орнына пара сомасының 20–50 еселенген мөлшерінде айыппұл тағайындай алады. Алайда мүлікті тәркілеу және белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойы айыру кез келген жағдайда тағайындалады.

Пара істері бойынша мүлікті тәркілеу қаупі бар ма?

Иә, тәркілеу пара сомасына қарамастан ҚР ҚК 366–368-баптарының барлық бөлімдерінде көзделген. Қосымша белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан өмір бойы айыру тағайындалады — мемлекеттік қызметші үшін бұл бас бостандығынан айырудың орнына айыппұл салынған кезде де мансаптың аяқталуын білдіреді.

05Басқа қызметтер

Тағы қызметтер

ҚР ҚК 296–297-баптары

Есірткі істері бойынша адвокат

Сақтау және өткізу айыбы кезінде қорғау (ҚР ҚК 296–297-баптары): сақтау мен өткізуді ажыратуға қол жеткіземін, жедел іс-шаралардың заңдылығын және арандату белгілерін тексеремін.

Толығырақ

ҚР ҚК 345, 345-1-баптары

Ауыр зардабы бар ЖКО бойынша адвокат

Денсаулыққа ауыр зиян келтірген немесе адам қаза болған жол апаттары кезінде шұғыл құқықтық көмек (ҚР ҚК 345, 345-1-баптары) — жүргізушілерді қорғау және жәбірленушілердің мүддесін білдіру.

Толығырақ

ҚР ҚК 188–194-баптары

Ұрлық, тонау, қарақшылық, қорқытып алу

Бөтен мүлікті иемдену істері бойынша барлық сатыда қорғау: дұрыс саралауға, залалды қайта есептеуге және істі татуласумен тоқтатуға қол жеткіземін.

Толығырақ