ПИБ-тің қосымша төлемдерінен бас тартуға бола ма: не міндетті және нені даулауға болады

Қандай жарналар міндетті

Адвокат Айдар Советбековтің айтуынша, «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заң екі негізгі міндетті төлемді көздейді. Біріншісі — кондоминиум объектісін басқаруға және ортақ мүлікті күтіп-ұстауға арналған ай сайынғы жарналар: кіреберістерді тазалау, апаттық қызметтер, ұсақ жөндеу, инженерлік желілерге қызмет көрсету. Екіншісі — күрделі жөндеуге арналған жинақтаушы жарналар. Олар жеке жинақ шотына түседі және ірі жұмыстарға — шатыр мен құбырларды ауыстыруға, қасбетті жаңартуға жұмсалады. Жинақтаушы жарнаның ең төменгі мөлшері — пәтердің бір шаршы метріне 0,005 АЕК.

«Шатыр, жертөлелер, баспалдақтар мен инженерлік желілер ортақ үлестік меншік болып табылады. Оларды күтіп-ұстау міндеті пәтердің өзіне меншік құқығынан ажырағысыз», — дейді адвокат. Сондықтан меншік иесі ортақ мүліктің бір бөлігін пайдаланбаса да, міндетті жарналардан толық бас тарта алмайды.

ПИБ тарифті өз бетінше көтере ала ма

ПИБ төрағасы ай сайынғы төлемдерді өз қалауымен көтеруге немесе жаңа жиындар енгізуге құқылы емес: жарна мөлшері мен жылдық сметаны меншік иелері заңда белгіленген тәртіппен бекітеді. «ПИБ төрағасы — жалданған менеджер, ал Үй кеңесі — бақылаушы орган. Олардың ешқайсысы тарифті өз бетінше бір теңгеге де көтере алмайды», — дейді Айдар Советбеков.

Нысаналы жиындар — мысалы, шлагбаумға немесе қосымша жабдыққа — және консьерж, аулаға күзет, бейнебақылау сияқты үйге ортақ қызметтер де тек меншік иелерінің шешімімен енгізіледі. Мұндай шығындар заңды түрде бекітілсе, оларды жеке қалау бойынша төлемеуге болмайды. Жеке қызметтер, мысалы пәтерге интернет қосу, бөлек шарт бойынша төленеді.

Дауыс бермесем де төлеуім керек пе

Жиналысқа қатыспау заңды қабылданған шешімнен босатпайды: егер рәсім сақталып, дауыс жеткілікті болса, шешім қатыспағандарға да, қарсы дауыс бергендерге де қолданылады. Сонымен бірге меншік иесі жиналыс хаттамасын, дауыс беру құжаттарын және бекітілген сметаны сұрата алады. Шешім бұзушылықпен қабылданса немесе қолдар жалған болса, оны сотта даулауға болады.

Лифт, аула және паркинг

Бірінші қабат тұрғындары лифт үшін төлегісі келмейтін жағдайлар жиі кездеседі, бірақ лифт ортақ мүлікке жатады, сондықтан шығын оны қаншалықты жиі пайдаланатынына қарамастан барлық меншік иелерінің арасында бөлінеді. Аула мен балалар алаңына да осы қағида қолданылады. Паркингтің жағдайы басқа: «Егер тұрақ орындары нақты тұлғалардың жеке меншігіне ресімделсе, оларды жарықтандыру, тазалау және желдету шығындарын сол тұрақ орындарының иелері көтереді. Жеке паркингтің шығындарын ортақ түбіртекке қосу заңсыз», — дейді адвокат.

ПИБ өз жұмысын атқармаса

ПИБ-тің нашар жұмысы міндетті төлемдерді өз бетінше тоқтатуға құқық бермейді — бұлай берешек жиналады. Адвокат бұзушылықтарды құжатпен тіркеуге кеңес береді: көршілермен және Үй кеңесінің өкілдерімен бірге қызмет көрсетілмегені туралы акт жасау, төрағаға кемшіліктерді жою және қайта есептеу талабымен жазбаша талап-арыз жіберу. Жағдай өзгермесе, меншік иелері жиналыс шақырып, төрағаны немесе қызмет көрсететін ұйымды ауыстыру мәселесін қоя алады.

Ақша қайда жұмсалатынын қалай тексеруге болады және қайда жүгіну керек

Меншік иелері қанша ақша түскенін және қалай жұмсалғанын білуге құқылы. Тексеру үшін смета, жиналыс хаттамалары, дауыс беру құжаттары, банк үзінділері, мердігерлермен шарттар және орындалған жұмыстар актілерін сұрату керек. Төраға құжаттарды бермесе — әкімдік жанындағы тұрғын үй инспекциясына, жиналыс шешімінің заңдылығы туралы дау болса — сотқа жүгіну қажет.

«Тексеру қаражаттың мақсатсыз шығарылғанын, жалған орындалған жұмыстар актілерін немесе төрағаның ақшаны қолма-қолға айналдырғанын растаса, бұл тұрғын үй дауларының шегінен шығады», — деп түсіндіреді Айдар Советбеков. Иемденіп алу немесе ысырап ету белгілері болса, құқық қорғау органдарына арыз беру керек.

ПИБ алдындағы қарыздың салдары

Міндетті төлемдер бойынша берешек мәжбүрлеп өндірілуі мүмкін — сот арқылы немесе негіз болса, нотариустың атқарушылық жазбасымен. Атқарушылық іс жүргізу кезінде банк шоттарына шектеу қойылуы мүмкін, кешіктіргені үшін өсімпұл есептеледі. Сондықтан адвокат төрағамен келіспеушілік себебінен төлемді тоқтатуға кеңес бермейді: құжаттарды сұратып, есептеу негіздерін тексеріп, қажет болса сотқа жүгінген дұрыс.

Жарияланымның толық мәтіні — BAQ.KZ сайтында (орыс тілінде).