Қаржылық пирамида: баламасыз санкция кезінде жеті сотталушының екеуі бостандықта қалды
Не болды
Ұйымдастырушы қаржылық пирамиданы экспорттық-импорттық бизнес ретінде көрсетіп құрды: компания шетелден жабдық сатып алып, оны жоғары үстемемен қайта сатады-мыс. Салымшыларға осы пайдадан үлес уәде етілді. Іс жүзінде міндеттемелерді жабатын нақты сауда болған жоқ: бір салымшыларға төлемдер басқалардың ақшасынан жасалды. Жәбірленушілер бірнеше жүз адамға жетті.
Адвокаттың екі сенім білдірушісін ұйымдастырушы іске дос ретінде тартты. Екеуі де жас еді. Олармен бірге сотталушылар орындығында тағы бес адам болды: ұйымдастырушының өзі, басқа қатысушылар және көмекші.
Қандай қауіп төнді
Сенім білдірушілерге екі бап тағылды.
| Айыптау | Мағынасы | ҚР ҚК бойынша санкция |
|---|---|---|
| 217-бап 3-бөлігінің 1), 2) тармақшалары | Қаржылық (инвестициялық) пирамиданы құру және оған басшылық ету, қылмыстық топ жасаған және аса ірі мөлшерде ақша тарта отырып | Мүлкі тәркіленіп, белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан жеті жылға дейінгі мерзімге айырылып, бес жылдан он екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру |
| 262-баптың 2-бөлігі | Ұйымдасқан топқа немесе қылмыстық ұйымға қатысу | Мүлкі тәркіленіп, бес жылдан он жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру |
Бұл санкцияларда айыппұл да, бас бостандығын шектеу де жоқ. Екі бап та ауыр қылмыстарға жатады (ҚР ҚК 11-бабы). Жазаны әдеттегі тәртіппен тағайындағанда сот тек колониядағы мерзімді таңдай алатын еді.
Қорғау ұстанымы және сот нені ескерді
Сенім білдірушілер кінәсін толық мойындап, өкінді. Сот үкімде әрқайсысының жазасын жеңілдететін мән-жайларды атап өтті:
- Шын жүректен өкіну және кінәні толық мойындау.
- Қылмысты ашуға және мүлікті іздестіруге белсенді жәрдемдесу. Сенім білдірушілер схеманы анықтауға және мүлікті табуға көмектесті.
- Жәбірленушілерге келтірілген залалды ішінара өз еркімен өтеу.
- Жас шамасы.
Сот жәбірленушілердің пікірін де ескерді: олардың басым көпшілігі сенім білдірушілерді бас бостандығынан айырмауды сұрады.
Бұл мән-жайлар ҚР ҚК 55-бабының 4-бөлігіне жол ашады. Норма ерекше мән-жайлар болған кезде немесе топтық қылмысқа қатысушы топ жасаған іс-әрекеттерді ашуға белсенді жәрдемдескенде сотқа бапта көзделгеннен гөрі жазаның неғұрлым жеңіл түрін тағайындауға мүмкіндік береді.
Нәтиже
Сот жеңілдететін мән-жайлардың жиынтығын ерекше деп танып, ҚР ҚК 55-бабының 4-бөлігін қолданды. Әр сенім білдірушіге мүлкі тәркіленіп және 7 жылға басшы лауазымдарды атқару құқығынан айырылып, 6 жыл бас бостандығын шектеу тағайындалды. Бас бостандығын шектеу тұрғылықты жері бойынша, қоғамнан оқшауламай өтеледі: пробациялық бақылаумен және жылына жүз сағат мәжбүрлі еңбекпен (ҚР ҚК 44-бабы).
Салыстыру үшін: ұйымдастырушы 12 жылға бас бостандығынан айырылды, басқа қатысушылар — 6 жылдан 7 жылға дейін, көмекші — 6,5 жылға. Жеті сотталушының ішінен бостандықта тек екі сенім білдіруші қалды.
Үкімге дейін бір сенім білдіруші үй қамақында болды, екіншісі екі күн күзетпен ұсталды.
Бұл істен нені есте сақтау керек
- Баламасыз санкция колонияны автоматты түрде білдірмейді. ҚР ҚК 55-бабының 4-бөлігі сотқа бапта көрсетілгеннен гөрі жазаның неғұрлым жеңіл түрін тағайындауға мүмкіндік береді. Бірақ ол тек ерекше мән-жайлар болғанда қолданылады, әрі оларды дәлелдеу керек.
- Сот әр сотталушыны жеке бағалайды. Оны қалай тартты, не істеді, кейін өзін қалай ұстады. Бір іс бойынша жеті сотталушының жазасы — 12 жыл бас бостандығынан айырудан бас бостандығын шектеуге дейін.
- Тергеуге жәрдемдесу үкімге нақты әрекеттер ретінде енеді. Сот қылмысты ашуға және мүлікті іздестіруге көмекті жеңілдететін мән-жай ретінде жазды.
- Жәбірленушілердің ұстанымының салмағы бар. Залалды ішінара өтеу және жәбірленушілердің бас бостандығынан айырмау туралы өтініші үкімнің уәжіне енді.
Егер сізді қаржылық пирамидаға қатысты деп айыптаса
Мән-жай бойынша алғашқы айғақтарға дейін ұстанымды адвокатпен талқылаңыз: кейін қандай жеңілдететін мән-жайларды дәлелдеуге болатыны соған байланысты. Егер сіз тергеуге көмектессеңіз немесе залалды өтесеңіз, әрбір осындай әрекеттің іс материалдарында тіркелгені маңызды.
Қорғау туралы толығырақ — «Экономикалық қылмыстар» бетінде. Құрам мен жаза — қаржылық пирамида туралы ҚР ҚК 217-бабының және ұйымдасқан топ туралы ҚР ҚК 262-бабының талдауларында.
Телефон +7 707 995 03 08, тәулік бойы.
Іс анонимді түрде жарияланады: есімсіз және орынсыз — тек мәні мен нәтижесі.