ҚР ҚК 361-бабының 4-бөлігі бойынша өкілеттікті теріс пайдалану: бас бостандығынан айырудың орнына шектеу

Жағдай

Мемлекеттік орган ірі жобаға тапсырыс берді. Қабылдау, тәжірибелік және өнеркәсіптік пайдалануға енгізу актілеріне қол қойылып, мердігерге ақша аударылды. Сенім білдіруші — жауапты мемлекеттік лауазымды атқарған басшы — осы құжаттардың бір бөлігіне, оның ішінде комиссия төрағасы ретінде қол қойды.

Айыптау нұсқасы бойынша мердігер жұмыстарды толық көлемде орындамаған, ал ақша негізсіз аударылған; қорғау мұнымен дауласты. Сенім білдірушіге жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамның ауыр зардаптарға әкелген лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалануы тағылды (ҚР ҚК 361-бабы 4-бөлігінің 3-тармағы) — өзі немесе басқа адамдар үшін пайда мен артықшылықтар алу мақсатында. Айыптау бойынша залал — 1,548 млрд теңге. Іс бойынша екі адам өтті.

Үкімге дейін сенім білдіруші шамамен үш ай қамауда, содан кейін екі жылға жуық үй қамағында болды.

Қандай қауіп төнді

Бас бостандығынан айыру, залалдың бүкіл сомасын — бір жарым миллиард теңгеден астам — өндіріп алу және мүлікті тәркілеу.

Қорғаудың ұстанымы

Сенім білдіруші кінәсін мойындамады, қорғау ақтауды талап етті.

• Мердігермен келісімшарт сенім білдіруші лауазымға келгенге дейін жасалған — оның талаптарына ол қатысы болмаған.
• Қабылдау құжаттарына алқалы түрде қол қойылды: жүйенің жұмысқа қабілеттілігін комиссияның барлық мүшелері растады, ал анықталған кемшіліктерді қорғау елеусіз деп санады.
• Қорғау тергеуде берілген жауаптардың, мамандар қорытындылары мен сараптамалардың жол берілетіндігін, сондай-ақ істі тіркеудің заңдылығын даулады.

Сот бұл уәждерді қабылдамай, кінәні мойындады. Бірақ қорғаудың жұмысы сенім білдірушінің процестен немен шыққанына әсер етті.

Нәтиже

• Залал 198 млн теңгеге азайды — 1,548-ден 1,35 млрд-ға дейін. Сот мемлекеттік орган талап етіп, бюджетке қайтарған мердігердің банктік кепілдігін шегерді.
• Бас бостандығынан айырусыз. Сот ақшаны сотталғандар жеке өздері ұрламағанын, сондықтан бас бостандығынан айыру тым қатаң болатынын көрсетті. Пробациялық бақылаумен 4 жыл бас бостандығын шектеу тағайындалды — санкция шегіндегі балама жаза түрі.
• Тәркілеусіз. Сенім білдірушінің мүлкі қылмыстық жолмен алынғаны дәлелденбеді.
• Есепке алу. Қамауда болған уақыт бір күн үшін бас бостандығын шектеудің екі күні, үй қамағы — екі күн үшін бір күн есебімен есептелді.

Сонымен қатар сот мемлекеттік қызметте және квазимемлекеттік секторда лауазымдарды атқаруға өмір бойы тыйым салды, ал залалды екі сотталғаннан ортақтасып өндірді.

Бұл істен нені есте сақтау керек

• Кінә анықталса да, қорғаудың күресетін нәрсесі бар. Залал мөлшері, жаза түрі, тәркілеу — адамның бостандықта қалатыны және немен қалатыны соларға байланысты.
• Бюджетке қайтарылған ақша залалды азайтады. Бірақ оны сотта құжаттармен дәлелдеу керек — бұл өздігінен болмайды.
• Алғашқы жауаптардың маңызы бар. Адвокаттардың қатысуымен және бейнежазбамен жүргізілген жауап алуды сот жол берілетін деп таниды, кейін айтылғаннан бас тарту өте қиын.

Егер сіз лауазымды адам болсаңыз және сізге қатысты тексеру басталса

Айып тағылғаннан кейін емес, алғашқы түсініктеме бергенге дейін адвокатқа жүгініңіз. Шешім қабылдау тәртібін көрсететін құжаттарды жинаңыз: кім келісті, не негізінде, қандай регламенттер болды және мәселе кімнің құзыретінде еді. Рөліңіз шын мәніндегіден кеңірек сипатталған түсініктемелерге қол қоймаңыз.

Сіздің жағдайыңыздағы мүмкіндіктерді талдау — сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша қорғау және тергеу сатысындағы қорғау, немесе қоңырау шалыңыз: +7 707 995 03 08, тәулік бойы.

Кейс анонимді түрде жарияланады: есімсіз және орынсыз — тек мәні мен нәтижесі.