Басты бет / Қызметтер / ҚР ҚПК

ҚР ҚПК

Тергеу сатысындағы қорғау

Ұстау, жауап алу және тінту кезінде шұғыл шығу: бүкіл қорғаудың негізі қаланатын алғашқы сағаттардан бастап іске кірісемін.

Қысқаша

Бап

ҚР ҚПК (64, 66, 131-баптар және т.б.)

Санат

Қылмыстық істер

Жаза

ұстау — сот санкциясына дейін 48 сағатқа дейін (жекелеген санаттар бойынша 72-ге дейін, кәмелетке толмағандар — 24)

Сатылар

ұстау · жауап алу · бұлтартпау шарасы · тергеу әрекеттері

01Нені білу маңызды

Нені білу маңызды және не істеу керек

Ұстағаннан кейінгі алғашқы 48 сағат — бүкіл істің ең маңызды кезеңі: алғашқы жауап алу, бұлтартпау шарасын таңдау, қарау мен тінту өтеді. Осы кезеңде қорғаушысыз берілген айғақтарды кейін «кері қайтару» мүлдем мүмкін емес дерлік — дәл солар айыптаудың негізіне жатады.

Заң ұсталған адамның жағында, ойлағаннан да көбірек: адвокатқа құқық және үндемей қалу құқығы нақты ұстау сәтінен бастап түсіндіріледі, ал сот санкциясына дейінгі ұстаудың шекті мерзімі шектелген.

Негізгі нормалар

Ұстау — сот шешіміне дейін 48 сағаттан аспайды; 72 сағат тек жекелеген санаттар бойынша жол беріледі (аса ауыр қылмыстар, есірткі қылмыстары, қылмыстық топ және т.б.); кәмелетке толмағандар үшін — 24 сағат (ҚР ҚПК 131-бабы).
Қорғаушы нақты ұстау және алғашқы жауап алу сәтінен бастап қатысады (ҚР ҚПК 64, 66-баптары); адвокат қабылдаған қорғаудан бас тартуға құқылы емес.
«Қорғауға құқығы бар куә» — ерекше мәртебе: ресми түрде күдікті емес, бірақ адвокатпен келуге және өзіне қарсы айғақ бермеуге құқылы.
Ешкім өзіне, жұбайына және жақын туыстарына қарсы айғақ беруге міндетті емес — конституциялық кепілдік.
Қамауға алу — жалғыз бұлтартпау шарасы емес: кепілпұл, үйқамақ, ел аумағынан кетпеу туралы қолхат; қамауға алу туралы қаулы шағымдалады.

Қорғау стратегиялары

Іске дереу кірісу. Ұстауға және алғашқы жауап алуға шығамын: алғашқы айғақтарға дейін келісілген ұстаным — істің нәтижесіне салынатын басты инвестиция.
Әр хаттаманы бақылау. Жауап алу, тінту және қарау хаттамаларындағы ескертулер бұзушылықтарды тіркейді — кейін солардан дәлелдемелердің жарамсыздығы құралады.
Бұлтартпау шарасы үшін күрес. Күзетпен ұстаудың орнына кепілпұлды немесе үйқамақты негіздеймін, қамауға алу санкциясын шағымдаймын.
Қорғаудың өз тергеуі. Дәлелдемелерді қатар жинау: сұрау салулар, маман қорытындылары, куәларды іздеу — сотта емес, сотқа дейін.

02Мен қалай көмектесемін

Әр сатыда қорғау

Қорғау тергеу органымен алғашқы байланыстан бастап құрылады: адвокат неғұрлым ерте кіріссе, сенім білдірушіде соғұрлым көп нұсқа қалады.

Ұстау кезінде

Шұғыл шығу, алғашқы жауап алуға қатысу, құқықтардың және ұстау тәртібінің сақталуын бақылау.

Тергеу сатысында

Тергеу әрекеттеріне қатысу, өтінішхаттар мәлімдеу, дәлелдемелермен және сараптамалармен жұмыс.

Сотта

Қорғау желісін құру, куәлардан жауап алу, жарыссөз, ұстанымды сот алдында негіздеу.

Үкімнен кейін

Апелляциялық және кассациялық шағымдар дайындау, шартты түрде мерзімінен бұрын босату бойынша сүйемелдеу.

03Тәжірибеден

Анонимді кейс

Қамауға алудың орнына кепілпұл, іс тергеуде тоқтатылды

Жағдай

Сенім білдіруші экономикалық қылмысқа күдікті ретінде ұсталды; тергеу күзетпен ұстауды талап етті.

Адвокаттың әрекеттері

Іске алғашқы сағаттарда кірісу: ұстаным келісілгенге дейін айғақ берілмеді, сотқа кепілдіктер топтамасы ұсынылды — тұрақты тұрғылықты жері, отбасы, кепілпұл енгізуге дайындығы.

Нәтиже

Сот қамауға алудың орнына кепілпұл таңдады. Айыптау дәлелденбеді — іс тергеу сатысында тоқтатылды.

04Жиі қойылатын сұрақтар

FAQ

Сот шешімінсіз полицияда қанша уақыт ұстай алады?

Нақты ұстау сәтінен бастап 48 сағаттан аспайды, кәмелетке толмағанды — 24 сағаттан аспайды. 72 сағатқа дейін ұстауға тек жекелеген санаттар бойынша жол беріледі: аса ауыр қылмыстар, есірткі қылмыстары, қылмыстық топ және басқа бірқатар жағдай (ҚР ҚПК 131-бабы).

Тергеушінің сұрақтарына жауап беруден бас тарта аламын ба?

Иә. Ешкім өзіне, жұбайына және жақын туыстарына қарсы айғақ беруге міндетті емес — бұл конституциялық құқық, оны пайдалану сізге қарсы түсіндірілмейді. Жауапты адвокатпен ұстанымды келіскеннен кейін берген жөн.

Куә ретінде шақырды — адвокат керек пе?

Иә, әсіресе мәртебенің өзгеру қаупі болса. ҚР ҚПК-де «қорғауға құқығы бар куә» — іс жүзінде болашақ күдікті деген тұлға бар. Куә адвокатпен келуге құқылы және бұл кінәні мойындау деп бағаланбайды.

Тінту кезінде не істеу керек?

Қаулы мен санкцияны тексеру, қатысушылардың деректерін жазып алу, хаттаманы оқымай қол қоймау және әр бұзушылық туралы ескерту енгізу: заттар қайда әрі қалай алынды, куәгерлер қатысты ма. Бірінші әрекет — адвокатқа қоңырау шалу; ол келгенге дейін түсінік бермеу.

Тергеу кезінде қамауға алудан қалай құтылуға болады?

Балама шараларды сұрау: кепілпұл, үйқамақ, ел аумағынан кетпеу туралы қолхат. Сот айыптаудың ауырлығын, тұлғаны, отбасын, жұмысын және тәуекелдерді бағалайды — сауатты жинақталған кепілдіктер топтамасы мәселені жиі бостандықтың пайдасына шешеді.

Ұсталған адамның адвокатқа құқығы қай сәттен басталады?

Нақты ұстау сәтінен бастап — хаттама жасалғанға дейін-ақ (ҚР ҚПК 64, 66, 131-баптары). Қорғаушы шақыру және үндемей қалу құқығын бірден түсіндіруге міндетті; жіберілген қорғаушысыз жауап алу — өрескел бұзушылық.

05Басқа қызметтер

Тағы қызметтер

ҚР ҚК 296–297-баптары

Есірткі істері бойынша адвокат

Сақтау және өткізу айыбы кезінде қорғау (ҚР ҚК 296–297-баптары): сақтау мен өткізуді ажыратуға қол жеткіземін, жедел іс-шаралардың заңдылығын және арандату белгілерін тексеремін.

Толығырақ

ҚР ҚК 188–194-баптары

Ұрлық, тонау, қарақшылық, қорқытып алу

Бөтен мүлікті иемдену істері бойынша барлық сатыда қорғау: дұрыс саралауға, залалды қайта есептеуге және істі татуласумен тоқтатуға қол жеткіземін.

Толығырақ

ҚР ҚК 366–368-баптары

Сыбайлас жемқорлық қылмыстары

Пара алу, пара беру және делдалдық айыбы кезінде қорғау (ҚР ҚК 366–368-баптары) — қылмыс үстінде ұстаудың алғашқы сағаттарынан бастап сотта арандатуды даулауға дейін.

Толығырақ