Әскери қызметшілерді қорғау: әскери қылмыстар және әскери соттардағы істер

Әскери қызметшіге қатысты қылмыстық іс өз ережелерімен жүреді. Оны әскери тергеу органдары тергейді, әскери сот қарайды, ал қолбасшылықтың қысымы мен қызметке тәуелділік соттан әлдеқайда бұрын басталады. Алғашқы сағаттарда командирге немесе әскери полицияға берілген түсініктемелер көбінесе айыптаудың басты дәлеліне айналады.

Мен әскери қызметшілер мен әскери атағы бар органдар қызметкерлерін барлық сатыда — алғашқы түсініктемеден апелляцияға дейін қорғаймын. Ұстанымды алғашқы жауап алуға дейін құру керек: адвокатпен сөйлескенге дейін ештеңеге қол қоймаған дұрыс.

Қандай істерді жүргіземін

• Бұйрыққа бағынбау, бастыққа қарсылық көрсету, бастыққа қатысты күш қолдану әрекеттері (437–439-баптар).
• Әскери қызметшілер арасындағы өзара қарым-қатынастың жарғылық қағидаларын бұзу — «жарғыдан тыс қатынастар» (440-бап).
• Бөлімді немесе қызмет орнын өз бетімен тастап кету (441-бап) және дезертирлік (442-бап).
• Әскери қызметті атқарудан жалтару немесе бас тарту (443-бап).
• Қарауыл, ішкі және шекара қызметін, жауынгерлік кезекшілікті атқару қағидаларын бұзу (444–449-баптар).
• Билікті теріс пайдалану, асыра пайдалану, билік әрекетсіздігі, қызметке салғырт қарау (450–453-баптар).
• Әскери мүлікті жою, бүлдіру және жоғалту, қарумен жұмыс істеу қағидаларын бұзу (459–462-баптар), машиналарды жүргізу және пайдалану қағидаларын бұзу (463, 466-баптар).
• Әскери қызметшілерге қатысты жалпы қылмыстық істер — иемдену, алаяқтық, пара, өкілеттікті асыра пайдалану: оларды да әскери сот қарайды.

Қорғау стратегиялары

• Дұрыс саралау. Бөлімді өз бетімен тастап кету мен дезертирліктің, тәртіптік теріс қылық пен қылмыстық істің арасындағы шекара — дәлелдемелер мәселесі: мақсат, мерзім, мән-жайлар. Жаза соған байланысты.
• Дәлелдемелерді тексеру. Адвокатсыз берілген түсініктемелер, қолбасшылықтың баянаттары, әріптестердің жауаптары — әр құжат процестік бұзушылықтар мен қайшылықтарға тексеріледі.
• Жауаптылықтан босату негіздері. Ескіру мерзімінің өтуі, шын өкіну, татуласу, жағдайдың өзгеруі — негіз болса, оның қолданылуына қол жеткіземін.
• Әскери сотта қорғау. Гарнизонның әскери сотындағы процеске қатысамын және үкімге Қазақстан Республикасының Әскери сотына шағым беремін. Қорғаудың қарсылық білдіру және қарсылық (отвод) мәлімдеу құқығын мұнда да қорғаймын: бір істе Әскери соттың алқасы процесс тілін ауыстыруға қарсылық білдіргенім және судьяға қарсылық мәлімдегенім үшін менің атыма шығарылған жеке қаулының күшін жойды.