+7 707 995 03 08Дроппер емес, криптовалюта сатушысы: ҚР ҚК 190-бабының 2-бөлігі бойынша қудалау сотқа дейін тоқтатылды
Не болды
Сенім білдіруші криптовалютасының бір бөлігін теңгеге айырбастауды шешті. Активтің шығу тегі таза: USDT сенім білдірушінің өз қаражатына сатып алынған. Ол Binance-тің P2P бөлімінде хабарландыру орналастырды, сатып алушы хабарласты, сенім білдірушінің банк шотына қажетті сома түсті. Сенім білдіруші ордерді растады, алаң USDT-ді сатып алушыға жіберді. Сол күні ол алған ақшаны отбасы мүшесіне аударды.
Кейін төлеген адам мүлде сатып алушы емес екені анықталды. Ақшаны алаяқтар алдаған әйел жіберген: оның атына несие рәсімделген, ал алынған соманы ол өзіне айтылған деректемелерге аударған. Бұл — «үшбұрыш» схемасы: алаяқ криптовалюта сатып алады, ал оның ақысын бөгде адамның ақшасымен төлейді. Алаяқ USDT-мен кетеді, құрбан полицияға барады, ал банк үзінділерінде алушы ретінде сатушы көрсетіледі.
Жәбірленуші арыз берді, соның негізінде ҚР ҚК 190-бабының 2-бөлігі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Артынша тергеуде сенім білдіруші дроппер емес пе, яғни ҚР ҚК 232-1-бабы бойынша ұрланған ақшаны өз шоты арқылы өткізбеді ме деген сұрақ туды. Жедел қызметкерлермен алғашқы әңгіме адвокатсыз өтті. Кейін сенім білдірушіден қорғалуға құқығы бар куә ретінде жауап алынды (ҚР ҚПК 65-1-бабы).
Қандай қауіп төнді
ҚР ҚК 190-бабының 2-бөлігі төрт мың АЕК-ке дейінгі мөлшерде айыппұлмен, сол мөлшерде түзеу жұмыстарымен, мың сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстармен, төрт жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеумен не сол мерзімге бас бостандығынан айырумен, мүлкін тәркілей отырып жазаланады. Қосымша — үш жылға дейінгі мерзімге белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру немесе онсыз.
ҚР ҚК 232-1-бабы Кодекске 2025 жылы енгізілді. Ол адамның үшінші тұлғаны өз шотына жібергені үшін, сондай-ақ материалдық сыйақы үшін немесе соны алу мақсатында өз шотынан бөгде адамның тапсырмасымен немесе соның пайдасына ақша аударғаны үшін жазалайды. Бөлігіне қарай санкция жеті жылға дейін бас бостандығын шектеуге немесе бас бостандығынан айыруға дейін жетеді.
Тексеру жүріп жатқанда сенім білдірушінің шоттары бұғатталды. Криптовалютасы енді жоқ, ал оның ақысы қолжетімсіз болып қалды.
Сатушының дропперден айырмашылығы
Қорғау дәл осы айырмашылыққа құрылды. Сырттай операциялар ұқсас: шотқа бөгде адамның ақшасы түсті, шот иесі оған билік етті. Бірақ мәні бойынша бұл екі түрлі жағдай.
| Белгі | P2P-дағы сатушы | Дроппер (ҚР ҚК 232-1-бабы) |
|---|---|---|
| Ақша не үшін түсті | Өз активі үшін төлем | Бөгде ақшаның транзиті |
| Кімнің мүддесінде | Өз мүддесінде | Үшінші тұлғаның мүддесінде |
| Қарсы орындау | Алған сомаға құны тең өз криптовалютасын берді | Ештеңе бермейді, әрі қарай жібереді |
| Сыйақы | Жоқ, тек өз активінің бағасы | Бар, бұл құрамның белгісі |
| Шотқа қолжетімділік | Тек иесінде | Көбіне бөгде адамдарға берілген |
ҚР ҚК 190-бабы бойынша алаяқтық алдауды және бөгде мүлікті иемденудің пайдакүнемдік ниетін талап етеді. Өз криптовалютасын нарықтық бағамен ақшаға айырбастаған адам жәбірленушінің есебінен ештеңе ұтқан жоқ: ол өзінің бір мүлкін беріп, басқасын алды.
Қорғау не істеді
- Активтің шығу тегін растады. Қорғау қаражаттың шығу тегі туралы құжаттарды ұсынып, USDT сенім білдірушінің өз ақшасына сатып алынғанын көрсетті.
- Мәмілені қадам бойынша қалпына келтірді. Хабарландыру, Binance чатындағы сатып алушының хабарламалары, ордердің нөмірі мен деректері, ақшаның түскен уақыты және криптовалютаның есептен шығарылған уақыты. Бұл деректерден сенім білдірушінің активті төлемнен кейін бірден және дәл алынған сомаға бергені көрінеді.
- Дропперлік белгілерінің жоқтығын көрсетті. Сенім білдіруші алаяқтарды танымаған, жәбірленушіні де білмеген, сыйақы алмаған, шоттары мен банк қосымшаларына қолжетімділікті ешкімге бермеген.
- Тергеумен және қадағалаумен жұмыс істеді. Қорғау өтінішхаттар мен шағымдар берді, тергеу жүріп жатқан облысқа барды, тергеуді қадағалайтын прокурордың жеке қабылдауына қол жеткізді — бетпе-бет және Zoom арқылы бейнебайланыспен.
Нәтиже
Тергеу шамамен бес айға созылды. Ақырында тергеуші қаулы шығарды: сенім білдірушінің әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамы жоқ, қылмыстық қудалау тоқтатылды (ҚР ҚПК 35-бабы). Тергеу сенім білдірушінің өз активін сатқанымен, ал жәбірленушіден келген төлемнің оған ордер ақысы ретінде түскенімен келісті. Дропперлік мәселесі де алынып тасталды, шоттардағы бұғаттау алынды.
Шешім тек сенім білдірушіге қатысты. Әйелді алдаған алаяқтарды тергеу әлі де іздестіруде.
P2P-дағы сатушыға не сақтау керек
Бұл істе қорғауды түсініктемелер емес, құжаттар ұтты. Егер сіз криптовалютаны P2P-да сатсаңыз, әр мәміле бойынша мыналарды сақтаңыз:
- Хабарландыру мен ордер — ордер нөмірі, бағам, сома және уақыт көрсетілген скриншоттар.
- Алаң чатындағы хат алмасу және сатып алушының верификацияланған аты көрсетілген профилі.
- Банк үзінділері — түскен уақыты мен жіберушінің аты.
- Криптовалютаның есептен шығарылғанын растау: уақыты, сомасы, транзакция хэші.
- Активтің шығу тегі туралы құжаттар: криптовалюта сатып алуға ақша қайдан алынды, әмиянның толықтырылу тарихы.
Төлем жіберушінің атын сатып алушының верификацияланған атымен салыстырыңыз. Егер олар сәйкес келмесе, ордерді растамаңыз және алаңда дау ашыңыз.
Бұл істен нені есте сақтау керек
- Өз активін сату — дропперлік емес. ҚР ҚК 232-1-бабының құрамы сыйақы үшін бөгде ақшаны өз шоты арқылы өткізетін адамды сипаттайды. Алған сомаға криптовалютасын берген сатушы бұл құрамға жатпайды, бірақ мұны құжаттармен дәлелдеуге тура келеді.
- Алғашқы сөздер жазылады. Жедел қызметкерлерге адвокатсыз берілген түсініктемелерді кейін түзетуге тура келеді. Қорғалуға құқығы бар куә мәртебесінде сіз алғашқы жауап алудан бастап адвокаттың көмегін пайдалануға құқылысыз.
- Істі сотқа дейін тоқтатуға болады. Егер тергеу мен прокурор мәміленің толық көрінісін ерте сатыда көрсе, алаяқтық туралы нұсқа істе бекіп үлгермейді.
Егер сізді криптовалюта сатқаннан кейін алаяқтықпен айыптаса
Полицияға асығыс түсініктеме бермеңіз. Өзіңіздің процестік мәртебеңізді анықтаңыз, адвокат шақыруға уақыт сұраңыз және мәміле мен активтің шығу тегін растайтын барлық нәрсені жинаңыз. Бейтаныс адамдардың қоңырауы бойынша ақша қайтармаңыз: қайтару мәселесі тек адвокатпен сөйлескеннен кейін және ресми тәртіппен шешіледі.
Қорғау туралы толығырақ — алаяқтық істері бойынша қорғау бетінде. Құрамы мен жазасы — ҚР ҚК 190-бабының талдауында, саралаушы белгілері бар алаяқтық туралы — «ҚР ҚК 190-бабының 4-бөлігі» мақаласында, алғашқы жауап алу туралы — «Жауап алуға шақырды» мақаласында.
Телефон +7 707 995 03 08, тәулік бойы.
Іс анонимді түрде жарияланады: есімсіз және орынсыз — тек мәні мен нәтижесі.
