Қылмыстық іс бойынша адвокат қанша тұрады
Қылмыстық іс бойынша адвокаттың гонорары неден құралады
Гонорар бағалар тізімі бойынша емес, жұмыс көлемі бойынша есептеледі, ал бұл көлем бірінші кездесуде-ақ атап айтуға болатын бірнеше шамадан құралады. Оларды адвокатқа қаншалықты дәл сипаттасаңыз, есеп те соншалықты дәл болады.
Бап, бөлік және қылмыстың санаты. Ұрлық туралы баптың бірінші бөлігі бойынша іс пен алаяқтық туралы баптың төртінші бөлігі бойынша іс жазасымен ғана ерекшеленбейді. Ауыр құрамдарда әдетте құжат, сараптама және куә көбірек, демек, қорғау жұмысы да көбірек.
Адвокат іске кіретін саты. Тергеуге дейінгі тексеру, сотқа дейінгі тергеп-тексеру, бірінші саты соты, апелляция, кассация — бұлардың көлемі әртүрлі. Іске ерте сатыда кіру әдетте ақша жағынан да, нәтиже жағынан да тиімдірек: ұстаным бірден құрылады, бөтен қателерден кейін түзетілмейді.
Материалдардың көлемі. Бір том не жиырма том — зерделеуге, көшірме жасауға, айғақтар мен құжаттарды салыстыруға кететін сағат саны әртүрлі.
Эпизодтар мен айыпталушылардың саны. Әрбір эпизод — жеке дәлелдемелер, жеке куәлар, жеке ұстаным. Қатысушы көп болса, беттестіру, тергеу әрекеттері және қадағалап отыруға тура келетін қайшылықтар да көп болады.
Бұлтартпау шарасы. Қорғауындағы адам күзетпен ұсталса, адвокат тергеу изоляторына тұрақты барады, ал бұлтартпау шарасын өзгерту туралы өтінішхаттар — бөлек жұмыс.
Іссапарлар. Тергеу әрекеттері, сот немесе изолятор басқа қалада болса — бұл жолға кететін уақыт және жол шығыстары.
Сараптамалар мен мамандар. Қорғау тарапы сарапшының қорытындысына дау айтса, сараптамаға сұрақтар дайындаса, маман тартса — бұл адвокаттың қосымша жұмысы және, әдетте, бөлек шығыстар.
Шұғылдық. Түнде немесе демалыс күні ұстау бойынша шығу мен кесте бойынша жоспарлы жұмыстың құны әртүрлі.
Бұл шамаларды атап айту — ілтипат емес, міндет: заң адвокаттан клиентке «қаржылық шығындардың сипаты мен мөлшерін қоса алғанда», заң көмегінің ықтимал нәтижелері мен салдарларын түсіндіруді талап етеді («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 8-бабы). Яғни «бұл ақыр соңында қанша тұрады және не қосылуы мүмкін» деген сұрақты қоюға және шартқа қол қойғанға дейін жауап алуға құқығыңыз бар.
Бірінші кездесу қалай өтеді, өзіңізбен не алу керек және қандай сұрақ қою керек — Қылмыстық іс бойынша адвокат консультациясы мақаласында. Адвокат жағдайды талдап, осы параметрлерді бағалайтын және содан кейін қорғау құнын атайтын орын — дәл консультация.
«Бүкіл іс үшін» тіркелген баға неге сирек кездеседі және әдетте қалай төленеді
Әдетте іс үшін тұтас төленбейді, саты үшін төленеді. Шарт нақты кезеңге жасалады — тергеуге дейінгі тексеру, сотқа дейінгі тергеп-тексеру, бірінші саты соты, апелляция, — және кезеңге ақы төлеу екі тарап үшін де болжамды: жұмысқа не кіретіні және ол қашан бітетіні түсінікті. Іс келесі сатыға өтсе, жаңа келісім немесе қолданыстағы шартқа қосымша жасалады.
«Бүкіл іс үшін» біркелкі сома сирек кездесетінінің себебі қарапайым: қылмыстық іс қорғаудың жоспары бойынша дамымайды. Тергеу мерзімдері ұзартылады, саралау өзгереді, жаңа эпизодтар шығады, қайта сараптама тағайындалады, іс прокурорға қайтарылады. Оның тергеуде бітетіні немесе кассацияға жететіні алдын ала белгісіз. Сондықтан бәріне арналған бір сома ең жаман сценарийге қормен есептеліп, артық болып шығады немесе іс ұзаққа созылғанда жұмысты өтеуді тоқтатады.
Басқа да схемалар кездеседі: бір реттік тапсырма (шағым дайындау, бір тергеу әрекетіне қатысу) және консультациялық жұмыс үшін сағаттық ақы. Қайсысы қолайлы — іске байланысты, әрі таңдалған ақы төлеу тәртібі қалай болғанда да шартта бекітіледі.
Адвокатпен жасалатын шартта міндетті түрде не болуға тиіс
Адвокатпен шарт жасасу міндетті, ол жазбаша нысанда жасалады және ақы төлеу мөлшерін дәл осы шарт белгілейді; шарттың бір данасы сізге табыс етіледі («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 47-бабының 1-тармағы). «Ауызша» келісім бұл талапқа жауап бермейді.
Заң шарттың бес елеулі талабын атайды (47-баптың 2-тармағы):
- қорғаушы не өкіл ретінде тапсырманы орындауды қабылдаған адвокаттың тегі, аты және әкесінің аты (ол болған кезде) не адвокаттық кеңсенің атауы. Шарт кеңсемен жасалса, тапсырманы кеңсе тағайындаған адвокат орындайды;
- адвокаттық қызметті ұйымдастыру нысаны және тапсырманы қабылдаған адвокат мүшесі болып табылатын адвокаттар алқасы;
- тапсырманың нысанасы;
- көрсетілетін білікті заң көмегіне ақы төлеу және адвокаттың қорғау мен өкілдік етуге, сондай-ақ татуластыру рәсімдерін жүргізуге байланысты шығыстарын өтеу мөлшері мен тәртібі;
- шартты бұзу тәртібі мен жағдайлары.
Тапсырманың нысанасы — сіз үшін ең маңызды тармақ. Одан кімді қорғайтыны, қандай іс бойынша және қандай сатыда екені көрініп тұруға тиіс. Сатысы көрсетілмеген «қылмыстық іс бойынша қорғау» деген тұжырым ненің төленгені, ненің төленбегені туралы дауға жол қалдырады.
Нені тағы тексеру керек: қандай шығыстар бөлек төленеді және олар қалай расталады; іс төленген саты бітпей тұрып тоқтатылса не болады; ақы төлеу қалай ресімделеді. Адвокаттың немесе адвокаттық кеңсенің тиісті қаржы құжатын бермей, заң көмегіне — оның ішінде ауызша заң консультациясына — және тапсырманы орындауға байланысты шығыстар есебіне қолма-қол ақша алуына жол берілмейді (47-баптың 3-тармағы).
Заңның мәтіні — Әділет сайтында.
Қылмыстық іс бойынша «табыс гонорары» туралы келісуге бола ма
Жоқ. Ақы төлеу мөлшері нәтижеге байланысты болатын талапты заң рұқсат етеді, бірақ қылмыстық іс және әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша көмекті бұл қағидадан тікелей шығарып тастайды («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 47-бабының 3-тармағы).
Сондықтан қылмыстық істе «тоқтатса, төлейсіз» немесе «ақтау үшін қосымша ақы» деген ұсыныс сақтандыруға тиіс: мұндай талап заңға қайшы. Адвокат қорғаудың сапасына жауап береді, тергеушінің, прокурордың немесе соттың шешіміне жауап бермейді — іс бойынша шешімді ол қабылдамайды.
Қандай шығыстар гонорарға кірмейді
Гонорар — адвокаттың жұмысына төленетін ақы. Оның сыртында істе әдетте бөлек төленетін және шартта ескерілетін шығыстар пайда болады:
- жол және тұру, тергеу әрекеттеріне, сотқа немесе изоляторға басқа қалаға баруға тура келсе;
- мамандардың қорытындылары, оларды қорғау тарапы тартса, мысалы тергеудің сараптамасына дау айту үшін;
- нотариаттық қызметтер, құжаттарды аудару, ақы алынатын сұрау салулар мен анықтамалар;
- материалдарды көшіру, олар көп болса.
Гонорардан бөлек процестік шығындар бар — бұл адвокатқа төленетін ақы емес, іс бойынша шығыстар. Оларға куәларға, жәбірленушілерге және олардың өкілдеріне, сарапшыларға, мамандарға, аудармашыларға және куәгерлерге төленетін сомалар, сарапшылар мен мамандарға берілетін сыйақы, заттай дәлелдемелерді сақтауға және жіберуге, сот сараптамасы органдарында сараптама жүргізуге, іздестіруге және алып келуге жұмсалған сомалар, сондай-ақ адам заң көмегіне ақы төлеуден босатылған не адвокат тағайындау бойынша қатысқан жағдайда қорғаушының заң көмегін көрсеткені үшін төленетін сомалар кіреді (ҚР ҚПК-нің 177-бабы).
Процестік шығындарды өндіріп алу туралы мәселені сот іс бойынша қорытынды шешім шығарған кезде қарайды, ал іс сотқа дейінгі сатыда бітсе — тергеу судьясы прокурордың ұсынуы бойынша қарайды; шығындар күдіктіге, айыпталушыға, сотталған адамға жүктелуі мүмкін немесе мемлекет есебіне қабылданады (ҚПК-нің 178-бабының 1-бөлігі). Сотталған адамнан сот процестік шығындарды өндіріп алуға құқылы, аудармашыға төленген сомаларды қоспағанда (178-баптың 2-бөлігі). Сотталушы ақталған немесе іс қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасының немесе құрамының болмауына байланысты тоқтатылған жағдайда шығындар мемлекет есебіне қабылданады; ішінара ғана ақталса, адам өзі кінәлі деп танылған айыптауға байланысты шығындарды ғана төлейді (178-баптың 5-бөлігі). Іс тараптардың татуласуына байланысты тоқтатылған кезде процестік шығындар сотталушыдан өндіріп алынады (178-баптың 9-бөлігі) — татуласуды талқылағанда мұны ескеру керек. Шығындарды өндіріп алу құқығы соттың тиісті шешімі заңды күшіне енген күннен бастап үш жыл өткен соң тоқтатылады (178-баптың 11-бөлігі).
ҚР ҚПК-нің мәтіні — Әділет сайтында.
Қорғаушы қашан мемлекет есебінен беріледі
Адвокат шақыруға мүмкіндік болмаса, қорғаушыны қылмыстық процесті жүргізетін орган қамтамасыз етеді — бірақ қорғаушының қатысуы заң бойынша міндетті болатын жағдайларда немесе адам заң көмегіне ақы төлеуден босатылғанда ғана. Қорғаушының қатысуы он бір жағдайда міндетті (ҚР ҚПК-нің 67-бабының 1-бөлігі), олардың ішінде:
- бұл туралы қорғалуға құқығы бар куә, күдікті, айыпталушы, сотталушы, сотталған адам немесе ақталған адам өзі өтінішхат берсе — бір өтінішхаттың өзі жеткілікті;
- адам кәмелеттік жасқа толмаса;
- ол дене немесе психикалық кемістігі салдарынан қорғалу құқығын өз бетінше жүзеге асыра алмаса;
- ол сот ісі жүргізілетін тілді білмесе;
- оған жазалау шарасы ретінде он жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айыру немесе өмір бойына бас бостандығынан айыру тағайындалуы мүмкін қылмыс жасады деп күдік келтірілсе, айып тағылса;
- оған бұлтартпау шарасы ретінде күзетпен ұстау қолданылса немесе ол стационарлық сот-психиатриялық сараптамаға мәжбүрлеп жіберілсе;
- бірнеше күдіктінің немесе айыпталушының мүдделері арасында қайшылық болып, олардың біреуінің қорғаушысы болса;
- іске жәбірленушінің немесе азаматтық талапкердің өкілі қатысса;
- сотта мемлекеттік айыптауды қолдайтын прокурор қатысса;
- процестік келісім және оны жасасу туралы өтінішхат мәлімделсе.
Мұндай жағдайда қорғаушыны адамның өзі, оның заңды өкілі немесе олардың тапсыруы бойынша басқа тұлғалар шақырмаса, қылмыстық процесті жүргізетін орган процестің тиісті сатысында қорғаушының қатысуын қамтамасыз етуге міндетті және бұл туралы адвокаттардың кәсіби ұйымы үшін міндетті қаулы шығарады (ҚПК-нің 67-бабының 3-бөлігі). Осы тәртіппен тағайындау бойынша қатысқан адвокаттың еңбегіне ақы төлеу жөніндегі шығыстар мемлекет есебіне жатқызылуы мүмкін (ҚПК-нің 68-бабының 6-бөлігі), ал ақы төленбейтін көмек көрсеткен адвокатқа байланысты шығындар бюджет қаражатының есебіне жатқызылады (ҚПК-нің 178-бабының 4-бөлігі). Мемлекет кепілдік берген білікті заң көмегіне ақы төлеу бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі, ал оның мөлшерлерін уәкілетті орган белгілейді («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 48-бабы).
Жеке негіз — ақы төлеуден босату: қылмыстық процесті жүргізетін орган осыған негіздер болған кезде күдіктіні, айыпталушыны, сотталушыны, сотталған адамды, ақталған адамды заң көмегіне ақы төлеуден толық немесе ішінара босатуға міндетті, және бұл жағдайда адвокаттың еңбегіне ақыны мемлекет төлейді (ҚПК-нің 68-бабының 5-бөлігі). Қорғау және өкілдік ету түріндегі мемлекет кепілдік берген көмекке құқық күдіктіге, айыпталушыға, сотталушыға, сотталған адамға, ақталған адамға және жәбірленушіге тікелей бекітілген («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 26-бабы 3-тармағының 3) тармақшасы).
Жәбірленушіге де өкіл тегін қамтамасыз етілуі мүмкін. Жәбірленуші кәмелетке толмаған, сот ісін жүргізу тілін білмейтін не дене немесе психикалық жағдайы бойынша өз құқықтарын өзі қорғай алмайтын болса, өкілдің қатысуы міндетті, әрі адвокатты өзі шақырмаса, оны қылмыстық процесті жүргізетін орган қамтамасыз етеді (ҚПК-нің 76-бабының 2-бөлігі); бұл шығындар бюджет қаражатының есебіне жатқызылады (ҚПК-нің 178-бабының 4-бөлігі).
Маңызды ескерту: «мемлекет есебінен» деген сөз әрқашан «мәңгі тегін» дегенді білдірмейді. Тағайындау бойынша қорғаушының көмегі үшін төленетін сомалар процестік шығындарға кіреді (ҚПК-нің 177-бабының 5) тармақшасы), ал оларды айыптау үкімі шығарылған кезде сот сотталған адамнан өндіріп алуға құқылы (ҚПК-нің 178-бабының 2-бөлігі). Адам мүліктік жағынан дәрменсіз болса, шығындар мемлекет есебіне қабылданады, сондай-ақ шығындарды төлеу сотталған адамның асырауындағы адамдардың материалдық жағдайына айтарлықтай әсер ететін болса, сот оны төлеуден толық немесе ішінара босатуға құқылы (ҚПК-нің 178-бабының 6-бөлігі).
Тағайындалған қорғаушының шарт бойынша адвокаттан айырмашылығы:
| Нені салыстырамыз | Тағайындау бойынша қорғаушы | Шарт бойынша адвокат |
|---|---|---|
| Процестік құқықтар | Кез келген қорғаушыдағы құқықтармен бірдей | Кез келген қорғаушыдағы құқықтармен бірдей |
| Кім таңдайды | Қылмыстық процесті жүргізетін орган — адвокаттардың кәсіби ұйымы үшін міндетті қаулымен | Өзіңіз не заңды өкіліңіз немесе тапсыруыңыз бойынша басқа тұлға |
| Кім төлейді | Бюджет, уәкілетті орган белгілеген мөлшерлер бойынша; айыптау үкімі шығарылған кезде бұл сомалар процестік шығындар ретінде сотталған адамнан өндіріп алынуы мүмкін | Сіз, жазбаша шартта бекітілген мөлшерде және тәртіппен |
| Қашан пайда болады | Қорғаушының қатысуы міндетті жағдайларда немесе көмекке ақы төлеуден босатылғанда ғана | Кез келген уақытта және кез келген іс бойынша, оның ішінде тағайындалған қорғаушыға қосымша |
Сізді немесе жақыныңызды ұстаса, бірінші әрекет — қорғаушы керек екенін айту: осындай бір өтінішхат бойынша оның қатысуы міндетті болады. Әрі қарай не істеу керек — Қазақстанда ұстаған кезде не істеу керек мақаласында.
Адвокатқа жұмсалған ақшаны қайтаруға бола ма
Иә, адам ақталса. ҚР ҚПК-нің «Ақтау. Қылмыстық процесті жүргізетін органның заңсыз әрекеттерімен келтірілген зиянды өтеу» деген 4-тарауының тәртібімен өтелетін мүліктік зиянға заң көмегін көрсету үшін адам төлеген сомалар тікелей кіреді (ҚПК-нің 40-бабы 1-бөлігінің 4) тармақшасы), олармен бірге — айырылған жалақы, зейнетақы және жәрдемақылар, заңсыз тәркіленген мүлік, өндіріп алынған айыппұлдар, сот шығындары және қылмыстық қудалау салдарынан келтірілген өзге де шығыстар.
Кім ақталуға жатады (ҚПК-нің 37-бабының 1-бөлігі): сот бойынша ақталған адамдар, сондай-ақ іс ҚПК-нің 35-бабы бірінші бөлігінің 1), 2), 5), 6), 7) және 8) тармақтарындағы негіздер бойынша тоқтатылған күдіктілер, айыпталушылар мен сотталушылар — оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасының немесе құрамының болмауына байланысты. Зиянды өтетуге құқық осы адамдарда және ҚПК-нің 38-бабының 2-бөлігінде аталған бірнеше санатта бар — мысалы, саралау күзетпен ұстауға жол берілмейтін бапқа өзгертілсе, күзетпен ұсталған сотталған адамда.
Зиянды өтетуге құқық қашан болмайды. Іс рақымшылық жасау актісі салдарынан немесе қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімінің өтуіне орай тоқтатылса (ҚПК-нің 35-бабы бірінші бөлігінің 3) және 4) тармақтары), сондай-ақ адам Қылмыстық кодекстің ережелеріне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босатылса, мысалы тараптар татуласқанда (ҚПК-нің 35-бабы бірінші бөлігінің 12) тармағы), бұл негіздер ақтау негіздерінің қатарына кірмейді. Заң тура айтады: өзге мән-жайлар зиянды өтеу үшін негіз болып табылмайды (ҚПК-нің 38-бабының 6-бөлігі).
Бұл қалай болады. Қылмыстық процесті жүргізетін орган адамды толық немесе ішінара ақтау туралы шешім қабылдағаннан кейін оның зиянды өтетуге құқығын тануға және талаптар қою тәртібі мен мерзімдері түсіндірілетін хабарлама жіберуге тиіс (ҚПК-нің 39-бабының 1-бөлігі). Талап осындай хабарлама алынған күннен бастап алты ай ішінде қойылады; дәлелді себеппен өткізіп алынған мерзімді сот мүдделі тұлғалардың арызы бойынша қалпына келтіруі мүмкін (ҚПК-нің 39-бабының 3-бөлігі). Жүгінуге болатын орындар: үкім шығарған немесе істі тоқтату туралы қаулы шығарған сот, тұрғылықты жері бойынша сот не сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тоқтатқан органның орналасқан жері бойынша сот (ҚПК-нің 40-бабының 3-бөлігі). Арыз түскен күннен бастап бір айдан кешіктірмей судья зиянның мөлшерін айқындайды — қажет болған жағдайда қаржы органдарынан және әлеуметтік қорғау органдарынан есеп-қисап сұрата отырып — және инфляцияны ескере отырып, төлем жүргізу туралы қаулы шығарады (ҚПК-нің 40-бабының 4-бөлігі).
Сондықтан адвокатқа ақы төлеу құжаттарын — шартты, түбіртектерді, төлем тапсырмаларын — істің басынан бастап сақтау керек: олар болмаса, сомаларды растайтын ештеңе болмайды.
«Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының және ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің нормалары 2026 жылғы 29 қазанда қолданыста болған редакциялар бойынша келтірілді: Заңның тақырыбы — ҚР 11.06.2026 № 306-VIII Заңының редакциясында, Заңның 47-бабы — ҚР 17.12.2025 № 241-VIII Заңымен енгізілген өзгеріспен, Заңның 48-бабы — ҚР 19.04.2023 № 223-VII Заңымен; ҚПК-нің 66 және 67-баптары — ҚР 16.07.2025 № 210-VIII Заңымен енгізілген өзгерістермен, ҚПК-нің 178-бабы — ҚР 11.06.2026 № 307-VIII Заңымен, ҚПК-нің 40-бабы — ҚР 27.12.2019 № 292-VI Заңымен. Ресми мәтіндер — Әділет сайтында: Заң, ҚР ҚПК.
«Арзан» көмектің қымбатқа түсетіні қандай белгілерден көрінеді
Төмен баға өздігінен кемшілік емес. Сақтандыратын нәрсе — оның артында кейде тұратын мыналар:
- Жазбаша шарт жоқ немесе оны «кейін» ресімдеуді ұсынады. Заң елеулі талаптары бар жазбаша шартты талап етеді; ол болмаса, нақты не төленгені түсініксіз.
- Қаржы құжатынсыз қолма-қол ақшамен төлеу. Бұған «Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 47-бабының 3-тармағымен тікелей жол берілмейді.
- Нәтижеге кепілдік немесе «нәтиже үшін» ақы. Қылмыстық істер бойынша ақының нәтижеге байланысты болуы туралы талапқа заң жол бермейді, ал істің нәтижесін адвокат шешпейді.
- Байланыстар туралы тұспалдар және «мәселені шешу» бейресми түрде. Бұл қорғау емес, жаңа қылмыстық істің қаупі — енді сізге қатысты.
- Баға адвокат бапты, сатыны және мән-жайларды білмей тұрып аталса. Демек, жұмыс көлемін ешкім бағаламаған.
- Істі кім жеке жүргізетіні түсініксіз. Кеңсемен жасалған шарт тапсырманы кеңсе тағайындаған адвокаттың орындауына жол береді, бірақ оның тегі, аты және әкесінің аты — шарттың елеулі талабы, әрі сіз оларды білуге құқылысыз.
- Адвокаттың мәртебесін тексеру мүмкін емес. Адвокаттық қызметті ұйымдастыру нысаны және адвокат мүшесі болып табылатын алқа да шарттың елеулі талаптарына жатады — әрі тексеріледі.
Ерте сатыда қорғауға жұмсалмаған ақша ең қымбатқа түседі: адвокатсыз берілген түсінік немесе өткізіп алынған шағымдану мерзімі кейін қандай гонорармен де түзелмейді. Шартқа қол қойғанға дейін адвокатты қалай тексеру керегі — Астанада қылмыстық іс бойынша адвокатты қалай таңдау керек мақаласында.
Дәл қазір не істеу керек
- Жұмыс көлемін айқындайтын нәрсені жинаңыз: бап көрсетілген шақыру қағазын немесе қаулыны, өзіңіз қол қойған хаттамаларды, бұлтартпау шарасы туралы мәліметтерді. Осы құжаттармен адвокат құнды шамамен емес, нақты айта алады.
- Бірінші кездесуде сұраңыз, гонорар қандай сатыға есептелген, оған не кіреді және қандай шығыстар бөлек төленеді.
- Шарттағы тапсырманың нысанасын оқыңыз. Онда іс, сіздің мәртебеңіз және саты аталуға тиіс.
- Тек қаржы құжатымен төлеңіз — түбіртекпен, шотпен, төлем тапсырмасымен — және барлық құжатты іс біткенге дейін сақтаңыз.
- Төлеуге мүмкіндік болмаса, қылмыстық процесті жүргізетін органға қорғаушы туралы өтінішхат беріңіз: бір өтінішхат бойынша қорғаушының қатысуы міндетті болады (ҚР ҚПК-нің 67-бабы 1-бөлігінің 1) тармағы).
- Іс ақтау негізі бойынша тоқтатылса немесе сізді ақтаса, шартты және түбіртектерді тастамаңыз: хабарлама алған күннен бастап алты ай ішінде адвокатқа жұмсалған шығыстарды өтетуді талап етуге болады.
Қылмыстық іс бойынша адвокаттың көмегі керек
Адвокат Айдар Советбеков қылмыстық істер бойынша қорғайды — Астанада және бүкіл Қазақстан бойынша, тергеуге дейінгі тексеруден апелляцияға дейін, оның ішінде қашықтан. Қорғаудың құны консультациядан кейін, бап, саты және істің көлемі түсінікті болғанда айтылады және жазбаша шартта бекітіледі. Телефон: +7 707 995 03 08, тәулік бойы.
Мұны да оқыңыз: Қылмыстық іс бойынша адвокат консультациясы · Астанада қылмыстық іс бойынша адвокатты қалай таңдау керек · Қазақстанда ұстаған кезде не істеу керек · Жауап алуға шақырды: куә немесе күдікті · Тергеу сатысындағы қорғау · Үкімге қалай шағымдану керек: мерзімдер, апелляция, кассация
FAQ
Себебі қорғаудың құны бапқа және бөлікке, сатыға, материалдардың көлеміне және эпизодтардың санына байланысты, ал телефонмен бұл мән-жайлар белгісіз — кез келген сома болжам болып шығады. Сондықтан бағаны әдетте бірінші консультациядан кейін, жағдай талданғанда айтады және жазбаша шартта бекітеді.
Иә, шартты жеке сатыға жасасуға болады: тапсырманың нысанасы мен саты — шарттың елеулі талабы, әрі тапсырманы бірінші саты сотымен шектеуге ешнәрсе кедергі емес. Бірақ адвокат сотқа дейінгі тергеп-тексеруге қатыспаса, оған өзінсіз жиналған дәлелдемелермен жұмыс істеуге тура келеді және істі зерделеуге көбірек уақыт кетеді.
Мұны алдын ала талқылап, шартта — ақы төлеу тәртібі және шартты бұзу туралы талаптарда — бекіту керек. Бұл кезде адвокаттың өзі мойнына алған қорғаудан бас тартуға құқығы жоқ (ҚР ҚПК-нің 66-бабының 5-бөлігі). Ал қорғаушы шақыруға мүмкіндік қалмаса және оның қатысуы іс бойынша міндетті болса, қорғаушының қатысуын қылмыстық процесті жүргізетін орган қамтамасыз етеді (ҚР ҚПК-нің 67-бабының 3-бөлігі).
Жоқ. Ақы төлеу мөлшерінің нәтижеге байланысты болуы туралы талап қылмыстық іс және әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша көмекке қолданылмайды («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 47-бабының 3-тармағы).
Адамның өзі үшін көмек көрсетілген кезде — ештеңе: мемлекет кепілдік берген білікті заң көмегіне ақы төлеу бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 48-бабы), ал ақы мөлшерлерін уәкілетті орган белгілейді. Бірақ айыптау үкімі шығарылған кезде бұл сомалар процестік шығындарға кіреді және сотталған адамнан өндіріп алынуы мүмкін (ҚР ҚПК-нің 177-бабының 5) тармақшасы, 178-бабының 2-бөлігі). Шығындарды төлеу сотталған адамның асырауындағы адамдардың материалдық жағдайына айтарлықтай әсер ететін болса, сот оны төлеуден толық немесе ішінара босатуға құқылы (ҚР ҚПК-нің 178-бабының 6-бөлігі).
Адвокаттар алқасының президиумы жыл сайын мониторинг нәтижелері бойынша алқа адвокаттары көрсететін қызметтердің орташа құнын (көрсетілетін қызметтердің түрлері бойынша) айқындайды және бұл ақпаратты адвокаттар алқасының, Республикалық адвокаттар алқасының интернет-ресурстарында орналастырып, бұқаралық ақпарат құралдарында жариялайды («Адвокаттық қызмет және білікті заң көмегі туралы» ҚР Заңының 55-бабы 2-тармағының 11) тармақшасы). Бұл — тариф емес, бағдар: нақты іс бойынша құн оның көлеміне байланысты.
Жекеше айыптау істері бойынша — иә, ішінара: сотталушы осындай іс бойынша ақталған кезде сот процестік шығындарды шағымы бойынша іс жүргізу басталған тұлғадан толық немесе ішінара өндіріп алуға құқылы (ҚР ҚПК-нің 178-бабының 9-бөлігі). Жекеше айыптау емес істер бойынша өз адвокатыңызға жұмсалған шығыс басқаша — ақтау тәртібімен, бюджеттен өтеледі.